Κείμενο στήριξης στον αγώνα του Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών

Ευθεία καταπάτηση θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων σημειώνεται το τελευταίο διάστημα, με πρόσχημα την «οικονομική κρίση». Υπό την απειλή της απόλυσης και τον εφιάλτη της ανεργίας, καλούνται εκβιαστικά οι εργαζόμενοι να αποδεχτούν ατομικές συμβάσεις, μετατροπής βασικών όρων της εργασιακής σχέσης, όπως περικοπή ωρών εργασίας με αντίστοιχη ή μεγαλύτερη περικοπή αποδοχών.

Αυτές οι «ατομικές συμφωνίες», που επιβάλλονται από τον εργοδότη, έχουν εξαιρετικά δυσμενή αποτελέσματα για τον εργαζόμενο, αφού ουσιαστικά μετατρέπουν τη μόνιμη, αορίστου χρόνου απασχόληση σε μερική ή σε «εκ περιτροπής» εργασία και οδηγούν στην απώλεια κατοχυρωμένων εργασιακών, ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.

Εκτός των ανωτέρω, το βασικό χαρακτηριστικό των περισσότερων «ατομικών συμφωνιών» είναι ότι δεν αναφέρεται ρητά η ημερομηνία λήξης τους και αυτοδίκαιης και χωρίς άλλους όρους επαναφοράς στο πρότερο καθεστώς της εργασιακής σχέσης.

Συνεπώς οι εργαζόμενοι, που κάτω από πιέσεις και με την απειλή της απόλυσης, μετατρέπουν με «ατομική συμφωνία» την εργασιακή τους σχέση, βρίσκονται σε δεινή κατάσταση με απρόβλεπτες συνέπειες για το μέλλον.

Σύμφωνα με δημοσιοποιημένη καταγγελία εκ μέρους του Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών Ηρακλείου, την Παρασκευή 1/4/2016, ο όμιλος ΕΛΛΑΚΤΩΡ -ηγέτιδα κατασκευαστική εταιρεία- εκβιαστικά απέλυσε επί 4 ετών εργαζόμενη σε αυτόν, γιατί αρνήθηκε να υπογράψει ατομική σύμβαση παροχής υπηρεσιών με πρωτοφανείς καταχρηστικούς όρους. Οι όροι της συγκεκριμένης σύμβασης, που η εταιρεία εκβιαστικά και επιμόνως έχει ζητήσει να υπογράψουν και άλλοι εργαζόμενοί της, συνιστά πρόκληση για κάθε εργαζόμενο σε οποιονδήποτε κλάδο του ιδιωτικού τομέα και αιτία για ξέσπασμα σωρειών αντιδράσεων για το συνδικαλιστικό κίνημα με σκοπό την διεκδίκηση των εργασιακών, αλλά και ανθρώπινων δικαιωμάτων τους.

Σύμφωνα με την εν λόγω καταγγελία, οι αιχμηρές απαιτήσεις και ενέργειες από την μεριά της εργοδοσίας του ομίλου είναι οι εξής κάτωθι:

  • Επιχειρεί να εισάγει το Αγγλικό Εμπορικό Δίκαιο (!!) στις συμβάσεις των εργαζόμενων μηχανικών με Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών (ΔΠΥ) – Μπλοκάκι, που αποτελεί την κύρια μορφή εργασιακής σχέσης για τους μισθωτούς μηχανικούς του ομίλου και γενικά, για όλους αυτούς που συγκαταλέγονται στον τεχνικό κλάδο.
  • Ζητάει από τους εργαζόμενους να υπογράψουν συμφωνητικό ότι δε θα πληρώνονται σε περίπτωση απουσίας λόγω ασθένειας ή τραυματισμού. Όποιος τυγχάνει να αρρωστήσει για αθροιστικά πάνω από 15 μέρες/Έτος απολύεται. Ο όμιλος ΕΛΛΑΚΤΩΡ επιδιώκει να επιστρέψει τους εργαζόμενους σε εργασιακό καθεστώς του 19ου αιώνα.
  • Υποχρεώνει το μισθωτό με ΔΠΥ να κοινοποιεί στην εργοδοσία και να της παρέχει την δυνατότητα για επεξεργασία οποιωνδήποτε «ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων», δηλαδή πληροφορίες σχετικά με την σωματική ή ψυχική υγεία/κατάστασή του προκειμένου να παρακολουθείται η απουσία του λόγω ασθένειας.
  • Ζητά από τους εργαζόμενους να υπογράψουν ότι εφόσον χρειαστεί να ταξιδέψουν στο εξωτερικό για δουλειά της εταιρείας θα αναλάβουν τα έξοδα για ασφάλιση Υγείας, εμβολιασμούς και μεταναστευτικές απαιτήσεις (βλ. βίζα)!
    Ζητά εκβιαστικά από τον μισθωτό τεχνικό να υπογράψει ρητή «δήλωση» ότι δε θεωρεί τον εαυτό του υπάλληλο του ομίλου.
  • Υποχρεώνει τον εργαζόμενο να συνάψει συμβόλαιο με Ασφαλιστική εταιρεία για ασφάλιση της μελετητικής του εργασίας, προκειμένου να αποζημιώσει την ΕΛΛΑΚΤΩΡ για «απώλεια, ευθύνη, έξοδα (συμπεριλαμβανομένων των εύλογων δικαστικών εξόδων), ζημίες ή δαπάνες που προκύπτουν» κατά την άσκηση των εργασιακών καθηκόντων του.
  • Ο εκάστοτε εργαζόμενος δεν θα μπορεί να βρει το δίκιο του, αφού θα πρέπει να προσφύγει στα δικαστήρια της Αγγλίας ή της Ουαλίας!!

Ως Κοινωνικό Ιατρείο – Φαρμακείο Αλληλεγγύης Ηρακλείου Κρήτης, ορμώμενοι από το παραπάνω περιστατικό και προασπιζόμενοι τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αξία της Ζωής, συν-καταγγέλλουμε την εν λόγω καταχρηστική συμπεριφορά της εργοδοσίας του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ, αλλά και κάθε παρόμοιου χαρακτήρα καταχρηστική συμπεριφορά απέναντι στα δικαιώματα των εργαζομένων, όχι μόνο της συγκεκριμένης εταιρείας αλλά και σε γενικότερο πλαίσιο.

Το παραπάνω γεγονός, μας υπενθυμίζει και υπογραμμίζει μια νέα γραμμή ισορροπίας ή μάλλον ανισορροπίας μεταξύ των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των εργαζομένων και των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των εργοδοτών, στην σημερινή Ελλάδα. Το τέλος των εργατικών δικαιωμάτων με την μορφή, που τα ξέραμε μέχρι τώρα στον ιδιωτικό τομέα είναι γεγονός, καθώς οι Μνηµονιακές Συμβάσεις εξάρτησης με την Ε.Ε. έχουν διαδραματίσει σημαντικές και ραγδαίες αλλαγές στην διαμόρφωση των ατομικών και συλλογικών συμβάσεων.

Με τον νέο νόμο (3899/2010) έχουν σημειωθεί δραματικές ανατροπές στο εργασιακό καθεστώς, που περιλαμβάνουν την επικράτηση της «Ειδικής Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας» έναντι της Kλαδικής Σύμβασης, αλλά και την απόλυση χωρίς αποζημίωση των εργαζομένων, που δεν έχουν συμπληρώσει το ένα έτος εργασίας στην ίδια επιχείρηση. Οι Ειδικές Επιχειρησιακές Συμβάσεις είναι η μεγαλύτερη θεσμική αλλαγή, που συνέβη στις σχέσεις μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων των τελευταίων τριάντα χρόνων. Το θέμα διαφαίνεται ιδιαίτερα σοβαρό και καθίσταται ταυτόχρονα από την μεριά του Κ.Ι.Φ.Α. Ηρακλείου άξιο σημασίας και περαιτέρω ανάλυσης, καθώς τα αποτελέσματα του θα αρχίσουν να φαίνονται άμεσα σε όλους τους εργασιακούς χώρους ιδιωτικού τομέα και δύναται να επηρεάσουν δραματικά τις ζωές εκατομμυρίων ελλήνων σε τέτοιο βαθμό που τα επόμενα χρόνια θα υπάρχει έντονος ο διαχωρισμός ανάμεσα στις εργασιακές σχέσεις πριν από τον νόμο 3899/2010 και εργασιακές σχέσεις μετά τον νόμο 3899/2010.

Με πραγματικό αίσθημα της ευθύνης μπροστά στην προάσπιση των δικαιωμάτων των ανθρώπων για διεκδίκηση του ‘ζην’ και του ‘εν ζην’ θα προσπαθήσουμε παρακάτω να αποδώσουμε κωδικοποιημένα και να εξηγήσουμε τεχνοκρατικά τον νόμο και να επισημάνουμε τα κύρια σημεία των επιχειρησιακών συμβάσεων ανεξάρτητα από την άποψη, που πρεσβεύει η συλλογικότητα του Κ.Ι.Φ.Α., η οποία είναι απόλυτα αντίθετη σε τέτοιου είδους νομοθετικά διατάγματα που εξαθλιώνουν την ζωή και την προσωπικότητα των εργαζομένων. Με βάση τους τελευταίους εργασιακούς νόμους, που έχουν ήδη ψηφιστεί, οι επιχειρήσεις έχουν εξασφαλίσει τις εξής δυνατότητες:

1) Χαμηλότερο κατά 50% κόστος για τις απολύσεις και αύξηση του ποσοστού των προς απόλυση εργαζομένων σε κάθε επιχείρηση.
2) Να υπογράφουν ατομικές συμβάσεις για την παροχή εκ περιτροπής εργασίας για διάστημα 6 μηνών.
3) Να θέτουν σε διαθεσιμότητα το προσωπικό (έως 3 μήνες ετησίως).
4) Να μετατρέπουν θέση πλήρους απασχόλησης σε θέση μερικής απασχόλησης με (ή και χωρίς) τη συμφωνία του εργαζόμενου.
5) Να εφαρμόζουν ελαστικά ωράρια εργασίας με λιγότερες ώρες ή ημέρες απασχόλησης για την περίοδο πτώσης της ζήτησης και με την υποχρέωση να απασχολήσουν περισσότερες ώρες το προσωπικό, όταν αυξηθεί ο τζίρος μέσα στον χρόνο.
6) Να προσλαμβάνουν νέους εργαζόμενους καταβάλλοντας χαμηλότερες αμοιβές (είτε με συμβάσεις μαθητείας με αμοιβή στο 80% του κατώτατου μισθού, περί τα 590 ευρώ, είτε νεοεισερχόμενων με το 70% – 85% του κατώτατου μισθού, 518 – 629 ευρώ μικτά, ανάλογα με την ηλικία).

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να σημειώσουμε με συμβουλευτικό ύφος-σεβόμενοι τις ανθρωπιστικές αξίες και τα δικαιώματα και στον χώρο της εργασίας- προς τους εργαζόμενους κάθε κλάδου του ιδιωτικού τομέα ότι πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε ενέργεια, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η «ατομική συμφωνία», που τους «προτείνει» ο εργοδότης ενέχει τους εξής πιθανούς κινδύνους:
Να μετατραπεί για πάντα η πλήρης απασχόληση σε μερική απασχόληση ή σε «εκ περιτροπής εργασία», με αποτέλεσμα να μειωθούν οι μηνιαίες αποδοχές, τα δώρα (Πάσχα – Χριστουγέννων), το επίδομα αδείας, η άδεια και σε περίπτωση απόλυσης να αποζημιώνονται με τον αντίστοιχο μειωμένο μισθό.

  • Να χάσουν την αποζημίωση και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτή, αφού έχει εμφανιστεί το φαινόμενο ο εργοδότης, πρώτα να βάζει τον εργαζόμενο εκβιαστικά να υπογράφει οικιοθελή αποχώρηση και μετά να υπογράφει νέα ατομική σύμβαση εργασίας με νέα ημερομηνία πρόσληψης.
  • Να ασφαλίζονται για λιγότερες μέρες το μήνα.
  • Να ζημιωθούν στον υπολογισμό της σύνταξης εφόσον θα ασφαλίζονται σε μικρότερη ασφαλιστική κλάση.
  • Να μετατρέψουν μόνιμα τον ημερήσιο ή μηνιαίο μισθό, σε ωρομίσθιο.
  • Να χαθεί η αμοιβή της υπερεργασίας καθώς και της υπερωρίας.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, όπου υπάρχει καταχρηστικότητα της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, ο εργαζόμενος μπορεί να προσφύγει στο αρμόδιο δικαστήριο με βασικό αίτημα την αναγνώριση της κατάχρησης του δικαιώματος του εργοδότη και να του καταβληθούν οι μισθοί υπερημερίας από τον εργοδότη, που δεν αποδέχεται τις προσφερόμενες υπηρεσίες του, ενώ σε περίπτωση που η καταγγελία έγινε υπό συνθήκες ή περιστάσεις που οδήγησαν σε προσβολή της προσωπικότητας και της αξιοπρέπειάς του, τότε μπορεί να ζητήσει και χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη. Σημειωτέον, στην άνωθεν περίπτωση της ‘ΕΛΛΑΚΤΩΡ’ και σε κάθε παρόμοιας μορφής σύμβασης, η οποία στηρίζεται στις νομοθετήσεις του Αγγλικού Εμπορικού Δικαίου, ο εκάστοτε έλληνας εργαζόμενος δεν θα μπορεί να υπερασπιστεί και να διεκδικήσει νομικά το δίκιο του στην Ελλάδα. Αξιοσημείωτα, επισημαίνεται, πάντως, ότι σε κάθε τέτοιου είδους περίπτωση, η με επιφύλαξη είσπραξη της αποζημίωσης δεν αποτελεί παραίτηση του εργαζόμενου από το δικαίωμα ακυρότητας της απόλυσης ή της επιδίωξης μεγαλύτερης αποζημίωσης.

Στηρίζοντας αλληλέγγυα τους εργαζόμενους και τα δικαιώματα τους, καταγγέλλουμε κι εμείς ως Κοινωνικό Ιατρείο – Φαρμακείο Ηρακλείου Κρήτης και προτρέπουμε κάθε πολίτη και συλλογικότητα να πάρει θέση απέναντι στην αδικία, που συντελείται απέναντι στα δικαιώματα των εργαζομένων.

Επιπροσθέτως, καλούμε τους εργαζόμενους, πριν από κάθε «συμφωνία» μετατροπής της εργασιακής σχέσης, που τους προτείνεται από την εργοδοτική πλευρά, να απευθύνονται στα Εργατικά Κέντρα της περιοχής τους, τις Ομοσπονδίες, τα σωματεία και τις Επιθεωρήσεις Εργασία, καθώς επίσης και να επικοινωνούν με το Κέντρο Πληροφόρησης των Εργαζομένων και των Ανέργων (ΚΕ.Π.Ε.Α.) της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργαζομένων Ελλάδος (Γ.Σ.Ε.Ε.), για να συμβουλεύονται τη νομική υπηρεσία, ώστε να αποφεύγουν μόνιμη μετατροπή της εργασιακής τους σχέσης και ως εκ τούτου μόνιμης βλάβης των θεμελιωδών εργασιακών τους δικαιωμάτων.

Δίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης