Είναι ακόμα σημαντικές οι αποστολές φαρμάκων στην Ελλάδα;

Εισήγηση της κας Κουρουπάκη στη συνάντηση εθελοντών στο Μιλάνο στις 8/10/2017. 

Είναι ακόμα σημαντικές οι αποστολές φαρμάκων στην Ελλάδα;

Το ερώτημα αυτό από μόνο του, σε πρώτη και άπειρη ανάγνωση, πιθανόν να μπορούσε να απαντηθεί με ένα απλό ΝΑΙ ή ΟΧΙ.

Όμως η περίπου 10χρονη εμπειρία μας ως πολίτες της Ευρώπης της οικονομικής κρίσης και της κρίσης αξιών, μας έχει κάνει πλέον υποψιασμένους να μην δίνουμε αβασάνιστες απαντήσεις σε ερωτήματα που μπορεί να μετατοπίζουν το νόημα ή να βρίσκονται -ακόμα και άθελά τους- στο περιθώριο της ουσίας.

Γι’ αυτή την ουσία θα μιλήσω και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω ιστορικά.

Η Ελλάδα εμφανίζει τα πρώτα έντονα σημάδια κρίσης ήδη από το 2010-2011. Τα εντονότερα σημάδια κρίσης είναι ορατά στην Υγεία και στην Παιδεία, στους δύο βασικούς πυλώνες κάθε ευνομούμενης ανθρωποκεντρικής κοινωνίας.

Την εποχή εκείνη τα Κινήματα στις Πλατείες κάνουν την εμφάνισή τους. Ένας πυρήνας ανθρώπων ξεπήδησε από τις ηρακλειώτικες πλατείες και προσπάθησε να μεταφέρει το φως που έκαιγε έξω στις πόλεις και στους δρόμους και μαζί με άλλα παρόμοια φώτα να φωτίσει εκείνους τους σκοτεινούς καιρούς.

Ήμασταν όλοι γεμάτοι προσδοκίες, όνειρα αλλά και απειρία. Η αυτοοργάνωση μία αρκετά μεγάλης δομής ήταν ένα μεγάλο στοίχημα και ένα μεγάλο πείραμα. Πολλά ήταν τα ερωτήματα και οι προβληματισμοί που τέθηκαν αμέσως:

  • Ποιους θα εξυπηρετούμε;
  • Σε τι χώρο μπορούμε να στεγαστούμε;
  • Από πού θα δεχόμαστε δωρεές;
  • Πώς θα εξασφαλίζουμε την ισότητα και την δημοκρατικότητα μεταξύ των εθελοντών;
  • Πώς θα περάσουμε την αντίληψη της αλληλεγγύης αντί της φιλανθρωπίας;

Όλα αυτά ήταν μέσα στις καθημερινές μας συζητήσεις. Κάθε μέρα ήταν για όλους εμάς τους ανήσυχους ένα μάθημα, μια διακαής αναζήτηση απάντησης στις βασικές και ΠΑΝΤΑ επίκαιρες ερωτήσεις: Τι κοινωνία θέλουμε να φτιάξουμε; Tι Υγεία θέλουμε να έχουμε; Ένα αγοραίο αγαθό ή συνθήκη ύπαρξης και κοινωνικό δικαίωμα;

Το Δίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ηρακλείου συστάθηκε ως σύλλογος τον Απρίλη του 2012 και άμεσα οργανώθηκε η λειτουργία Κοινωνικού Ιατρείου – Φαρμακείου Αλληλεγγύης που στεγάστηκαν σε κτίρια του Πανεπιστημίου Κρήτης που προσωρινά ήταν άδεια. Το Κοινωνικό Ιατρείο και Φαρμακείο Αλληλεγγύης έθεσε πρώτο μέλημα την ανίχνευση τρόπων να σταθεί δίπλα σε όσους είχαν αδυναμία ιατροφαρμακευτικής κάλυψης και περίθαλψης. Οι πόροι μας εξασφαλίστηκαν μόνο από προσωπικές δωρεές είτε σε χρήματα είτε σε φάρμακα είτε σε εξοπλισμό. Κάπως έτσι οργανώσαμε παθολογικό, παιδιατρικό, ψυχιατρικό – ψυχολογικό, γυναικολογικό, οφθαλμολογικό και οδοντιατρικό ιατρείο. Μέσα σε έναν χρόνο από την έναρξη του Κοινωνικού Ιατρείου – Φαρμακείου Αλληλεγγύης ήδη λειτουργούσαν ανά μήνα 8 παθολογικά ιατρεία, 8 παιδιατρικά, 4 ψυχιατρικά και από 2-4 τα υπόλοιπα ιατρεία.

Οι εθελοντές μας ήταν γιατροί διαφόρων ειδικοτήτων, νοσηλευτές, φαρμακοποιοί, κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι και ένας μεγάλος αριθμός μη υγειονομικών που στελέχωναν την πολυπρόσωπη Γραμματεία μας, ρόλος της οποίας παραμένει η καθημερινή οργάνωση των ραντεβού και η εύρυθμη λειτουργία των ιατρείων.

Οι ωφελούμενοι ασθενείς μας ήταν όσοι είχαν χάσει την ασφαλιστική τους ικανότητα για οποιοδήποτε λόγο, και συχνά ήταν άνθρωποι που είχαν περιέλθει σε δεινή οικονομική και κοινωνική κατάσταση. Θα σας φέρω ένα παράδειγμα που το αποδεικνύει περίτρανα: μετά από κάποιο διάστημα, διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους ωφελούμενους δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να καλύψουν ούτε το κόστος του εισιτηρίου για το αστικό λεωφορείο (1,20€), προκειμένου να επισκεφτούν τον χώρο του Κοινωνικού Ιατρείου! Ανταποκριθήκαμε στο αίτημα και καλύψαμε το κόστος μετακίνησης, όπου αυτό χρειαζόταν.

Αρχικά, η προτεραιότητα των ιατρικών και φαρμακευτικών μας υπηρεσιών δόθηκε στον εμβολιασμό των ανεμβολίαστων παιδικών πληθυσμών που αυξάνονταν διαρκώς και προμήνυαν την έκρηξη μιας υγειονομικής βόμβας. Για τον λόγο αυτό, τα χρήματα που έρχονταν στο κοινωνικό ιατρείο με μορφή δωρεών εξασφάλισαν εμβόλια, αλλά και φάρμακα απαραίτητα για την διατήρηση της ανθρώπινης ζωής, όπως ινσουλίνες. Τα υπόλοιπα φάρμακα ήταν κυρίως αποτέλεσμα συλλογής από περισσεύματα θεραπειών που λίμναζαν στα σπίτια του κόσμου και που με την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης κατευθύνθηκαν στο κοινωνικό φαρμακείο. Αργότερα προστέθηκαν και δωρεές φαρμάκων από άλλες πηγές.

Εκτός από το πρακτικό μέρος του εγχειρήματος, δηλαδή την ιατροφαρμακευτική κάλυψη, είχαμε ως Δίκτυο Αλληλεγγύης την ανάγκη να μεταφέρουμε στην κοινωνία του Ηρακλείου και άλλες δράσεις, όπως διαλέξεις φωτισμένων εθελοντών μας σχετικά με τις επιπτώσεις της λιτότητας στην υγεία.

Οργανώσαμε συλλογικές κουζίνες και συναντήσεις με τους ωφελούμενούς μας, κάναμε ομιλίες σε σχολεία του Δήμου μας με σκοπό την ευαισθητοποίηση των παιδιών στην έννοια της Αλληλεγγύης. Δεν μας άφησε αδιάφορους το θέμα της εξοικονόμησης του νερού ως πολύτιμο πανανθρώπινο αγαθό. Συνεργαστήκαμε με άλλες συλλογικότητες και αυτοοργανώμενα αυτόνομα δίκτυα. Ταυτιστήκαμε με τα εργατικά συνδικάτα για τις παράνομες απολύσεις. Μεγάλη μας επιδίωξη ήταν και είναι η ένταξη των ωφελούμενών μας σε κύκλους δραστηριοτήτων, έτσι ώστε να περάσουμε από την μονόπλευρη στην αμφίδρομη σχέση, δηλαδή στην Αλληλεγγύη.

Το 2016 με την ψήφιση του νόμου 4368, περί κάλυψης των ανασφάλιστων, τα πράγματα φαινομενικά αλλάζουν στο τοπίο της ακόμα μνημονιακής Ελλάδας. Πλέον, θεσπίζεται για πρώτη φορά το δικαίωμα ελεύθερης πρόσβασης σε όλες τις δημόσιες δομές υγείας για την παροχή νοσηλευτικής και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης σε ανασφάλιστους και σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Ως εκ τούτου, ο αριθμός των ωφελούμενών μας έχει μειωθεί σημαντικά, εφόσον δεν καλούμαστε πια να καλύπτουμε ανασφάλιστους, αφού όλοι δικαιούνται ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

ΟΜΩΣ, εκεί που βρίσκουμε απαντήσεις, ξαφνικά η ζωή αλλάζει τις ερωτήσεις!

Ως ΚΙΑ και ως πολίτες αυτής της χώρας, βρεθήκαμε και βρισκόμαστε, λοιπόν, μπροστά στην γέννηση νέων αναγκών.

Τα τελευταία χρόνια η εισροή προσφύγων μας προβληματίζει συνεχώς. Στείλαμε φάρμακα στο Κομπάνι της Συρίας, στην Ειδομένη και στην Μυτιλήνη. Οργανισμοί που ασχολούνται με το προσφυγικό ζήτημα στην πόλη μας, μας ζητούν -ακόμα και τώρα- να εξετάσουμε την δυνατότητα κάλυψης των ιατροφαρμακευτικών αναγκών των προσφυγικών πληθυσμών, όπου το κράτος και το ΕΣΥ με τις μειωμένες δυνατότητες δεν μπορούν να ανταποκριθούν.

Από την άλλη πλευρά, οι ωφελούμενοι που εξυπηρετούμε, αν και πλέον με το νέο νομικό καθεστώς της χώρας θεωρούνται τυπικά ασφαλισμένοι, ΕΝΤΟΥΤΟΙΣ τα φάρμακα στην Ελλάδα υπόκεινται σε τιμολογιακή πολιτική κατά την οποία και οι ασφαλισμένοι ασθενείς υποχρεούνται να πληρώνουν  ποσοστιαία συμμετοχή στην φαρμακευτική δαπάνη (0% – 25% ή άλλη). Οι ωφελούμενοί μας, όμως, είναι άνθρωποι σε δεινή οικονομική κατάσταση και δεν μπορούν να πληρώσουν την συμμετοχή τους στα φάρμακα. Το Κοινωνικό Φαρμακείο Αλληλεγγύης έχει κληθεί για άλλη μια φορά να καλύψει αυτή την ανάγκη και να σταθεί με σεβασμό και ευπρέπεια δίπλα στους ασθενείς μας.

Παρόλ΄ αυτά, δεν παραβλέπουμε ότι οι ανάγκες μας σε φάρμακα έχουν μειωθεί δραστικά. Οι εμβολιασμοί παιδιών πέρασαν στο κράτος και ο αριθμός των ιατρείων μειώθηκε. Για τον λόγο αυτό, με αίσθημα οικονομίας, ανεβάζουμε σε πλατφόρμα τα περισσεύματα των δικών μας φαρμάκων και ανταλλάσσουμε φάρμακα με άλλα κοινωνικά ιατρεία. Ενώ οι συγκεντρωμένες ποσότητες φαρμάκων επαρκούν για τις ανάγκες μας, υπάρχουν μόνιμες και διαρκείς ελλείψεις σε συγκεκριμένα φάρμακα που έχουν μεγάλη ζήτηση και μικρή προφορά. Ως εκ τούτου, επιθυμούμε η βοήθεια που δεχόμαστε σε φάρμακα να είναι στοχευμένη στα σκευάσματα που έχουμε καταγράψει ως μόνιμες ελλείψεις.

Τελειώνοντας με μια παράφραση σε ποίημα ενός από τους ιδρυτές και εμπνευστές του ΚΙΑ, ενός φωτισμένου ιατρού, ενός αγαπημένου φίλου και αλληλέγγυου συνοδοιπόρου που έφυγε νωρίς:

“Εμείς μείναμε πίσω,

…είχαμε λάβει εντολή να διασώσουμε στο μέλλον

…την αντίσταση, την αλήθεια, την αγάπη, την αξιοπρέπεια, την αλληλεγγύη…”

Όταν οι αξίες αυτές και τα οράματα θα πάψουν να έχουν σημασία, τότε θα έχει νόημα να σταματήσουμε να στηρίζουμε τα αλληλέγγυα κινήματα και τους ανθρώπους και τις χώρες που βάλλονται.

Αν πάλι η Αλληλεγγύη γίνει ποιητική καθημερινή πράξη, ε τότε θα έχουμε βρει σκοπό αυτοκατάργησης και τον πιο όμορφο θάνατο.

Δίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης